Bûche de Noël – rolada świąteczna „pieniek, krok po kroku

Opublikowano: Autor: Joasia z Cukieterii.plCzas czytania: 8 min

Pod chrupiącą korą z ganache kryje się spirala kakaowego biszkoptu i kremu, która odsłania się przy pierwszym cięciu.

Bûche de Noël to francuski deser bożonarodzeniowy w kształcie pnia: rolada z kakaowego biszkoptu, przełożona kremem i pokryta ganache, na której widelcem rysujesz korę. Nazwa znaczy po francusku „bożonarodzeniowe polano”. Na roladę o długości ok. 30 cm potrzebujesz 4 jajek, 100 g cukru, 90 g mąki z kakao, 250 ml śmietanki 36% i 220 g czekolady. Biszkopt pieczesz w 180°C przez 10–12 minut, a gotowy deser schładzasz przed krojeniem.

Trudność leży w trzech rzeczach: elastycznym biszkopcie, stabilnym kremie i zwijaniu jeszcze ciepłego blatu. Każdą z nich opisuję niżej.

Co to jest Bûche de Noël i z czego składa się świąteczny pieniek?

Pieniek składa się z trzech elementów. Biszkopt ma być cienki, puszysty i elastyczny, bo to on tworzy spiralę. Krem musi być stabilny, ale na tyle miękki, żeby dał się równo rozsmarować. Dekoracja imituje korę i nadaje deserowi świąteczny charakter.

Biszkopt możesz upiec jasny albo kakaowy. Do środka pasuje krem czekoladowy, waniliowy, orzechowy, kawowy albo na bazie mascarpone. Całość pokrywa się ganache, czyli kremem z czekolady i śmietanki. Jej powierzchnię przeciągasz widelcem lub szpatułką i powstaje wzór kory.

Wersję z czekoladą mleczną, razem z innymi świątecznymi deserami, opisujemy w artykule Magia czekolady – najpiękniejsze świąteczne desery. Tutaj masz pełny przepis z gramaturą.

Bûche de Noël – składniki na roladę 30 cm: co przygotować?

Biszkopt kakaowy (blat 30 × 40 cm)

Krem mascarpone

  • 250 ml śmietanki 36%, schłodzonej
  • 200 g mascarpone
  • 30 g cukru pudru
  • 1 łyżeczka pasty waniliowej

Ganache na korę (ok. 445 g)

Dekoracja

  • cukier puder jako „śnieg”
  • kilka świątecznych dekoracji, które opisuję niżej

Do ganache bierz czekoladę cukierniczą w kaletkach, bo topi się równo i daje gładką masę. Obie czekolady kupisz w opakowaniach po 1 kg. Proporcje ganache pochodzą z naszego przepisu na ganache czekoladowy. Tam znajdziesz też zasadę doboru: do polewy czekolada i śmietanka w proporcji 1:1, do kremów 2:1 na korzyść czekolady.

W czym upiec cienki biszkopt na roladę?

Cienki blat najłatwiej upiec na macie z rantem. Tapis Roulade 01 ma wymiary 422 × 352 mm, a Tapis Roulade 02 546 × 352 mm. Oba mają rant 8 mm, a silikon wytrzymuje do 230°C. Gładka, elastyczna powierzchnia ułatwia zdjęcie biszkoptu. Przed zakupem sprawdź, czy mata mieści się w twoim piekarniku. Bez maty użyj blachy wyłożonej papierem do pieczenia.

Rolada pieniek – przepis krok po kroku

1. Jak ubić masę biszkoptową, żeby blat był cienki i elastyczny?

Rozgrzej piekarnik do 180°C (góra–dół). Jajka z cukrem i solą ubijaj na wysokich obrotach, aż masa będzie jasna, potroi objętość i będzie spływać z trzepaczki szeroką wstęgą. Dodaj pastę waniliową.

Mąkę z kakao przesiej i dodawaj w kilku partiach, mieszając szpatułką od dołu do góry. Mieszaj tylko do połączenia, bo każdy zbędny ruch wypycha powietrze. Zasady ubijania i łączenia mąki opisujemy w artykule Jak piec biszkopt?.

2. Ile piec biszkopt na roladę, żeby nie pękał?

Rozprowadź masę równo na macie lub papierze, na grubość ok. 8 mm. Piecz 10–12 minut w 180°C. Blat jest gotowy, gdy po dotknięciu palcem sprężynuje, a brzegi lekko odchodzą od rantu. Przesuszony biszkopt pęka przy zwijaniu, więc sprawdź go już po 10 minutach. Czas zależy od grubości blatu i od piekarnika.

3. Kiedy zwinąć biszkopt, żeby zapamiętał kształt?

Zwiń go jeszcze ciepły. Przełóż blat na czystą ściereczkę lub arkusz papieru oprószony cukrem pudrem, zdejmij matę albo papier i zwiń razem z podkładem, od krótszego boku. Zostaw do całkowitego wystudzenia. Biszkopt „zapamięta” spiralę i po napełnieniu zwinie się bez pęknięć.

4. Jak przygotować krem i ganache, żeby miały odpowiednią konsystencję?

Schłodzoną śmietankę ubij z mascarpone, cukrem pudrem i pastą waniliową do sztywnych szczytów. Krem ma trzymać kształt, ale dawać się łatwo rozsmarować. Zbyt rzadki wypłynie przy zwijaniu.

Do ganache podgrzej 130 g śmietanki z syropem glukozowym, aż zacznie parować, ale nie doprowadzaj jej do wrzenia. Zalej nią posiekaną czekoladę, odczekaj 1–2 minuty i delikatnie wymieszaj, a potem dodaj masło. Spirytus wlej, gdy masa ma 35–40°C, żeby nie odparował. Odstaw ganache do zgęstnienia, aż będzie miała konsystencję smarowanej masy.

5. Jak napełnić i uformować pieniek?

Rozwiń wystudzony blat, rozsmaruj krem cienką, równą warstwą i zwiń ponownie, bez ściskania. Cieńsza warstwa ułatwia zwijanie i daje równą spiralę w przekroju. Połóż roladę szwem do dołu na paterze. Odetnij skośnie ok. jednej piątej długości i przystaw z boku jako odciętą gałąź. Połączenie posmaruj ganache.

6. Jak narysować korę na ganache?

Pokryj roladę i „gałąź” grubą warstwą ganache. Przeciągnij po niej wzdłuż widelcem albo szpatułką, żeby powstały nieregularne linie kory. Do rozsmarowania i rysowania dobrze sprawdza się elastyczna silikonowa szpatuła, na przykład Silikomart SPS36. Na końcach rolady narysuj widelcem spirale, które imitują słoje drewna. Przed krojeniem schłodź deser w lodówce, najlepiej przez kilka godzin.

Jak zmienić smak nadzienia w Bûche de Noël?

Krem mascarpone jest bazą, którą łatwo zmienić. Wersja kawowa: dodaj do kremu 2–3 łyżki mocnego, wystudzonego espresso. Wersja pomarańczowa: wmieszaj skórkę z jednej pomarańczy i cienką warstwę konfitury. Wersja wiśniowa: rozsmaruj na blacie wiśnie bez soku, a krem nałóż na wierzch.

Chcesz nadzienie orzechowe? Zmieszaj krem mascarpone z kremem orzechowym i zwiń roladę, jak zwykle. Ważne, by nadzienie pozostało stabilne i łatwe do rozsmarowania. Zbyt rzadkie wypłynie, a zbyt twarde utrudni zwijanie. Ganache zawsze zostaje ciemna lub mleczna, bo to ona tworzy korę.

Jak udekorować ciasto pieniek na święta?

Najlepiej działa zasada „mniej znaczy więcej”. Czekoladowa powierzchnia sama imituje drewno, więc wystarczy kilka akcentów: cukier puder jak śnieg, gałązki rozmarynu jak igliwie, garść żurawiny albo porzeczek.

Gotowe dekoracje znajdziesz w kategorii Boże Narodzenie. Białe konfetti cukrowe w kształcie gwiazdek, ∅ 5–6 mm oprószą korę jak szron. Kolorowe mini beziki w kształcie gwiazdek, ∅ 12 mm dodadzą chrupkości. Układaj beziki tuż przed podaniem, bo wilgoć z kremu je zmiękcza.

Grzybki najłatwiej zrobić samemu z bezy. Wyszprycuj kapelusze i nóżki, susz je 90 minut w 90–95°C, a nóżki przyklej do kapeluszy kroplą ganache. Technikę bezy opisujemy w artykule Jak zrobić idealną bezę?. Szukasz gotowych? Sięgnij po czekoladowe brązowe grzybki 3D z białej czekolady, ∅ 35 mm, 48 szt. albo po białe bezy ∅ 35 mm, opakowanie 22 szt..

Dlaczego rolada pęka, a krem wypływa?

Biszkopt pęka. Był przesuszony albo zwinięty dopiero po całkowitym wystudzeniu. Skróć pieczenie i zwijaj blat ciepły.

Krem wypływa przy zwijaniu. Był zbyt rzadki. Ubij śmietankę z mascarpone do sztywnych szczytów i schłodź krem przed użyciem.

Rolada się łamie. Krem był zbyt twardy albo nałożony za grubo. Rozsmaruj cienką, równą warstwę. Cieńsza warstwa daje też ładniejszy przekrój.

Kora nie trzyma wzoru. Ganache była za płynna. Poczekaj, aż zgęstnieje do konsystencji smarowanej masy, i dopiero wtedy rysuj.

Jak rozplanować Bûche de Noël, żeby nic na ciebie nie czekało?

Pieniek lubi przygotowanie z wyprzedzeniem. Dzień wcześniej upiecz biszkopt, zwiń go, napełnij kremem i schłodź w lodówce w całości. W dniu podania pokryj roladę ganache i narysuj korę. Dekoracje, zwłaszcza bezowe, dodaj tuż przed podaniem.

Bûche de Noël – najczęstsze pytania

Jakie kremy sprawdzą się do rolady świątecznej?

Stabilne, a jednocześnie łatwe do rozsmarowania: krem czekoladowy, waniliowy, orzechowy, kawowy albo na bazie mascarpone. Dobrym wyborem jest też ganache. Smak nadzienia zestaw z biszkoptem. Do kakaowego pasują czekolada, orzechy, kawa, wiśnie i pomarańcza.

Jak przygotować biszkopt do Bûche de Noël, żeby nie pękał podczas zwijania?

Piecz go cienko i krótko, w 180°C przez 10–12 minut, żeby się nie przesuszył. Po wyjęciu z piekarnika przełóż go na czystą ściereczkę lub papier oprószony cukrem pudrem i zwiń jeszcze ciepły. Po wystudzeniu zachowa kształt spirali i po napełnieniu zwinie się bez pęknięć.

Ile piec biszkopt na roladę?

Około 10–12 minut w 180°C, na blacie o grubości ok. 8 mm. Czas zależy od grubości i piekarnika, więc sprawdź biszkopt już po 10 minutach. Gotowy sprężynuje po dotknięciu palcem.

W czym upiec cienki biszkopt na roladę?

Na macie silikonowej z rantem albo na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Mata Tapis Roulade ma rant 8 mm, wytrzymuje do 230°C i ułatwia zdjęcie delikatnego blatu.

Jak zrobić korę na Bûche de Noël?

Pokryj roladę gęstą ganache i przeciągnij po niej widelcem lub szpatułką wzdłuż rolady. Ganache ma być smarowna, a nie płynna, bo płynna nie utrzyma wzoru. Na końcach narysuj spirale, które imitują słoje drewna.

Jaką czekoladę wybrać do ganache na pieniek?

Czekoladę cukierniczą w kaletkach, o niskiej lub średniej płynności. Dobrze działa połączenie czekolady deserowej i mlecznej, na przykład 150 g ciemnej i 70 g mlecznej na 130 g śmietanki. Do polewy stosuje się proporcję czekolady do śmietanki 1:1, do kremów 2:1.

Czy Bûche de Noël można przygotować dzień wcześniej?

Tak. Biszkopt zwiń, napełnij kremem i schłodź w lodówce w całości. Ganache nałóż i narysuj korę w dniu podania, a bezowe dekoracje dodaj tuż przed podaniem.

Postaw pieniek na stole i oprósz go cukrem pudrem jak pierwszym śniegiem. Pierwsze cięcie odsłoni spiralę, a kora zostanie na talerzu najdłużej.

Czekolady, maty do rolady i świąteczne dekoracje znajdziesz na cukieteria.pl.

Zakupy do przepisu – potrzebne akcesoria i produkty znajdziesz w sklepie cukieteria.pl

Produkty do tego przepisu

O autorce

Joasia z Cukieterii.pl

Cukieterią związana od pierwszego dnia. Czekoladę kocham od zawsze, asortyment znam na wylot, a od technologów i cukierników niejedną tajemnicę podpatrzyłam. Lubię odkrywać nowe smaki, testować produkty i dzielić się pomysłami, które sama chętnie wykorzystuję w kuchni.